Techdenkers over ASML: onderhandelings-chip in een geopolitieke thriller
Ooit begonnen als kleine Brabantse startup, groeide ASML uit tot een van de sleutelbedrijven van de wereldeconomie. Journalisten Diederik Baazil en Cagan Koc over hoe de chipsmachinefabrikant inzet werd van een geopolitieke strijd.In 2023 ontmoette toenmalig premier Mark Rutte de Amerikaanse president Biden in de Oval Office. Op de agenda: ASML. De Amerikanen wilden een strikter exportverbod van chipsmachines naar China. Want de geavanceerde chipsmachines van ASML zijn cruciaal voor de productie van zo ongeveer elk technologisch middel; van telefoons tot hightechraketten. En de Amerikanen kregen hun zin. Welke machtsstrijd ging hier achter schuil? En hoe kunnen we ASML inzetten in de techwedloop tegen die machtsstructuren?Diederik Baazil en Cagan Koc spraken de afgelopen jaren voor hun boek De belangrijkste machine ter wereld met hoofdfiguren over de internationale chipsrace. Vanavond doen ze tijdens Techdenkers hun verhaal. Ook Senior onderzoeker (Senior Research Fellow) bij Instituut Clingendael Rem Korteweg en bijzonder hoogleraar Strategic Governance of Global Technologies Haroon Sheikh sluiten hierbij aan.Programmamaker: Rosalie DielesenDe serie Techdenkers wordt inhoudelijk verzorgd en uitgezonden door De Balie en is onderdeel van onze partnership met Adyen.
Laatst uitgezonden
maandag 29 december 2025
op SALTO1
Meer van De Balie TV

The Future of Art Education in the Netherlands
Each year hundreds of students graduate from a fine arts school in the Netherlands. But what exactly does it mean to be a ‘professional artist’? And what role does the art academy itself play in establishing and upholding this profession? In the podcast series Art School(ed) writer and researcher Huib Haye van der Werf gives voice to students from several art academies across the Netherlands. The episodes reveal the realities of art education today, as well as what it could be in the future.Tonight we speak about that future of art education in the Netherlands. What are the current challenges art students see themselves faced with? And what are art academies preparing their students for in a society where becoming a professional artist is becoming increasingly difficult?Programme editors: Merlijn Geurts and Veronica BaasModerator: Veronica BaasMade possible by: Mondriaan Fonds

Feitenvrij: wat is de macht van de pen?

Therapie als moderne biecht – met Saskia de Coster en Damiaan Denys
De mens is een bekentenisdier, stelde Michel Foucault. Ooit deelden we onze diepste gedachten en gevoelens al biechtend met de priester. Tegenwoordig met de therapeut. Hoe werken de idealen van praten, delen en volledige transparantie door in onze cultuur? Kunnen we nog leven met geheimen? Aan de hand van fragmenten van De laatste sessie gaan we in gesprek met Saskia de Coster en Damiaan Denys.In De laatste sessie deelt Kristien voor het eerst haar verhaal van de affaire die ze jarenlang onderhield met haar buurvrouw. Een verhaal over dubbele levens, vormen van liefde, obsessie, manipulatie en controle. Saskia de Coster en Damiaan Denys gaan vanavond in gesprek over of we lijden verleerd zijn, wanneer het beter is om te zwijgen en de vraag of de psycholoog vervanger is van de priester, de ontvanger van de biecht.Over de sprekersSaskia de Coster (1976) is auteur van een eigenzinnig oeuvre. Haar werk werd in meer dan tien talen vertaald. Haar boek Nachtouders (2019) stond op shortlist van de Libris Literatuur Prijs 2020. In 2023 verscheen Net echt een familieroman over een ogenschijnlijk perfect gezin dat uiteenvalt. Haar meest recente boek De laatste sessie verscheen in oktober 2025.Damiaan Denys (1965) is psychiater, filosoof en hoogleraar psychiatrie aan de Universiteit van Amsterdam en het AmsterdamUMC. Hij onderzoekt angst- en dwangstoornissen en schreef diverse boeken, waaronder Het tekort van het teveel (2017) en Het leven als tragikomedie (2020).Programmamaker: Ianthe MosselmanIn samenwerking met: Borgerhoff & Lamberigts

Unmasking the Energy Transition Myth with Jean-Baptiste Fressoz
In 2024, we used more oil and coal than ever before. Despite the growing number of electric cars on our highways and solar panels on our rooftops, global carbon emissions continued to rise. Historian Jean-Baptiste Fressoz argues that we should forget about the term ‘energy transition’ altogether. Is betting everything on innovation actually blocking real and urgent needed change?Throughout history, energy sources have never replaced each other. They have only complemented each other, French historian of science and technology Jean-Baptiste Fressoz argues. Replacing a product with a sustainable alternative does not necessarily lead to reduced use of harmful raw materials. Electric cars are still made from steel, which requires tons of coal. Unrealistic, distant promises about future hydrogen planes only stand in the way of real changes in aviation today.Based on Fressoz’s book More and More and More, we will discuss the alleged myths of the energy transition. What does this analysis mean for those working within the energy transition? And are we in our public discourse avoiding the elephant in the room – namely, degrowth?About Onder hoogspanningWill there still be 24-hour electricity from the socket in the future? Will we all soon be driving Chinese electric cars? The energy transition requires fundamental decisions, backed by significant political and economic interests. In the program series Onder hoogspanning, we bring the driving and clashing forces of the energy transition to the surface. From governments and companies to consumers: who are the players, and what are their interests? What is needed for a fair energy transition, and what does fairness actually mean?

Het systeem uit: UWV
UWV verkeert in de problemen door complexe wetgeving en grote personeelstekorten. Wat is er nodig om uit het systeem te breken?Een miljoenenstrop dreigt voor UWV, de instantie die gaat over de uitkeringen. Tienduizenden WIA- en Wajong-uitkeringen zijn afgelopen jaren verkeerd berekend. Fouten die invloed hebben op de duur en de hoogte van de uitkering. De hersteloperatie gaat nog jaren duren. De regelgeving is te complex, klinkt het. Bovendien kampt UWV met grote personeelstekorten. Hierdoor zijn ook de wachtlijsten voor een uitkering erg lang. De verzorgingsstaat komt op die manier onder druk te staan. Want hoe stevig is ons sociale vangnet nog wanneer uitvoeringsorganisaties moeite hebben om volgens de huidige wet- en regelgeving burgers te geven waar ze recht op hebben? In de sloteditie van Het systeem uit nemen we de problemen bij UWV onder de loep. In hoeverre belemmert de wetgeving de correcte uitvoering? En wat is er nodig om uit het systeem te breken?Ter voorbereiding van deze avond sprak de redactie van De Balie uitgebreid met ervaringsdeskundigen en betrokkenen binnen de keten.Over Het systeem uit: De Balie gaat in gesprek met de instanties die een overheidstaak hebben. We onderzoeken hoe systemen die ooit bedoeld waren om te helpen, soms zijn vastgelopen in regels, wantrouwen en onbedoelde uitsluiting. Van discriminerende algoritmes en structurele tekorten tot het ontbreken van politiek draagvlak: waar loopt het mis? Wat gebeurt er wanneer het systeem niet meer werkt voor de mensen die er deel van het uitmaken – zowel voor de professionals binnen de instantie als voor de burgers voor wie zij zorg dragen? En vooral: hoe kunnen we eruit breken?Programmamakers: Sylvia Vegter en Katarina SchulMogelijk gemaakt door: Stichting Democratie en Media

Bill Browder: Being Russia’s Public Enemy
Hedgefund manager turned human rights activist Bill Browder will share his quest to bring justice to Russian officials involved in corruption, money laundering, and the elimination of political opponents.Bill Browder has been challenging the Russian authorities with anti-corruption cases since the beginning of this century. In 2009, his lawyer Sergei Magnitsky died in a Russian prison after being severely beaten. Since then, Browder has been campaigning for the Magnitsky Act, legislation that enables the freezing of bank assets belonging to Russian oligarchs.Time and again, Browder emphasizes: Putin is essentially running a mafia state. His war against Ukraine has little to do with ideology or a desire to restore the Soviet empire. It is all about distraction; war as a strategy to stay in power.Bill Browder wrote the books Red Notice (2015) and Freezing Order (2022) about the workings of the Russian kleptocracy. In Russia, the country he once fell in love with and invested millions in, Browder is now persona non grata. In De Balie we speak with Browder about Putin, his circle of oligarchs and the war he is waging against Ukraine.Programme editor: Eloïse KasiusModerator: Yoeri AlbrechtMedia partner: The Moscow Times