Jongens toch: tussen opvoeding en algoritme

Guy Verhofstadt: een nieuwe liberale democratie

De democratie in het Westen wordt van binnenuit en van buitenaf onder druk gezet. In De burger in opstand schetst Guy Verhofstadt, voormalig minister-president van België, een blauwdruk voor een nieuwe liberale democratie.‘Democratieën verworden tot oligarchieën, waarin populistische leiders met steun van een rijke elite over massa’s regeren, en via de media die ze bezitten een vertekend beeld geven van de werkelijkheid en van hun intenties om problemen op te lossen’, aldus Guy Verhofstadt in De burger in opstand. Verhofstadt stelt in zijn boek radicale hervormingen voor, van een nieuw kiessysteem tot een andere verhouding tussen arbeid en kapitaal. Wat is er nodig om de liberale democratie te hervormen en te behouden? Guy Verhofstadt (1953) was bijna tien jaar lang minister-president van België. Daarna was hij lange tijd leider van de liberalen in het Europees Parlement. Van 2016 tot 2020 was hij Brexit Coördinator voor het Europees Parlement en voorzitter van de Brexit Steering Group. Verhofstadt publiceerde verschillende boeken over politiek en Europa.Stefan de Vries is journalist en spreker, gespecialiseerd in Europese politiek en ontwikkelingen. Hij is Europaverslaggever voor BNR en een veelgevraagd duider in Nederlandse en internationale media, met eerdere ervaring als correspondent in Parijs. Zijn analyses verbinden actuele politiek met geschiedenis, cultuur en persoonlijke observatie.Programmamakers: Ianthe Mosselman en Dirk StruikModerator: Liesbeth Staats

Inside Palantir: Techdenkers with Richard Evans (Palantir Technologies)

Palantir is one of the most powerful and most mysterious companies in the world. The American tech giant, co-founded by MAGA supporter Peter Thiel, provides essential and controversial technology to (Western) militaries and police forces. The Dutch government is also a client. How desirable is that?Palantir, named after the magical seeing stones from Lord of the Rings, develops software that can link, analyze, and visualize enormous amounts of data. The company supplies armies, intelligence agencies, and police services: from the Ukrainian military to help hold back the Russians to the U.S. immigration enforcement agency ICE to track down migrants.The Netherlands has also been using Palantir technology for years, largely outside public view, according to research by Follow the Money. The Dutch military has worked with it since 2010; the National Police uses the software as the core of its data platform for combating serious crime. Large volumes of police data – from incident reports to telecom and location data – are made searchable and analyzable through a single system. Palantir itself states that it only provides a platform and does not process the data.This use raises fundamental questions. How transparent are these systems? Who oversees the algorithms? What safeguards exist against errors, bias, or wrongful suspicion? And what does it mean for our digital sovereignty?About the speakers:Richard Evans is a member of Palantir’s Privacy & Civil Liberties Engineering Team (PCL), working at the intersection of policy, ethics, law and software engineering, and helping to ensure that Palantir’s platforms are built and deployed in ways that uphold rights to privacy and other civil liberties. Based in London, Richard has worked across Palantir’s UK defence, UK healthcare, and international public sector businesses since joining the company in 2017. Richard was previously lawyer in the New Zealand Government, focused on public and constitutional law.Ellen Mok is the founder of Digitale Doetank, a mission-driven advisory firm focused on digital sovereignty and the strategic use of (emerging) technologies. With a background in cyber strategy and national security, she previously worked at KPMG as Manager Cyber Strategy & Risk, where she helped establish the nation-state threats team, and at the Dutch General Intelligence and Security Service (AIVD) as a Cyber Security Advisor and Researcher. Ellen holds two MSc degrees: one in Engineering & Policy Analysis (TU Delft) and another in Crisis & Security Management (Leiden University). She combines technical knowledge with political experience, being a candidate for the European Parliament with D66. Her focus areas include digital sovereignty, tech policy, and national security.Jochem de Groot is director of policy at NLdigital, the trade association of the Dutch digital sector. He wrote the book “Kolonisten van de Cloud” (Colonists of the Cloud), about the geopolitical role of tech companies. He is connected to the Advisory Council of International Affairs and the Netherlands Atlantic Association. Furthermore, he has worked at Microsoft, Philips and the Ministry of Foreign Affairs.Programme editor: Rosalie DielesenSupported by: Adyen

Nederland, gidsland? – over queer emancipatie en politiek

Ooit stond Nederland bekend als gidsland, maar op het gebied van lhbtiq+-beleid is er de afgelopen jaren weinig  wetgeving door de Tweede Kamer aangenomen. Ondertussen stagneert de acceptatie van lhbtiq+’ers. Welke invloed heeft de politiek op het dagelijks leven van queer mensen in Nederland?Van de allereerste Nederlandse homodemonstratie in 1971, de pragmatische aanpak van de aidscrisis in de jaren 80 tot het openstellen van het huwelijk voor gelijke geslachten: de queer emancipatiegeschiedenis wordt graag voorgesteld als een van gestage vooruitgang – en uiteindelijk: voltooiing. Maar hoe eenduidig is dat verhaal? Tijdens dit programma nemen we het idee van Nederland als gidsland onder de loep. Hoe hebben lhbtiq+’ers de afgelopen decennia hun plek in de samenleving opgeëist? Welke rol heeft de politiek daarin gespeeld? En waar staan we nu? De emancipatiegeschiedenis is geen voltooid verleden tijd. Nederland daalt al jaren op ranglijsten wat betreft de rechten van lhbtiq+’ers (op de toonaangevende Europese Rainbow Ranking neemt Nederland plek 13 in). Wat betreft wetgeving is er vooral sprake van stilstand, zo illustreerde de vorig jaar afgeschoten en veelbesproken Transgenderwet nog maar eens. Welke invloed heeft dat op het dagelijks leven van queer mensen?Programmamaker: Rosalie Dielesen

Mircea Cărtărescu: Master of Modern Surrealism

Can obsession turn an impossible dream into reality? In conversation with the master of modern surrealism Mircea Cărtărescu about Theodoros, a novel about the rise of an unlikely emperor.Theodoros is set in the nineteenth century and follows the extraordinary life of the otherwise ordinary Teodor, the son of two servants of a Romanian aristocrat. Raised on stories of Alexander the Great told by his Greek mother, he becomes obsessed with the idea that he too is destined for greatness — and everything else must give way to it. His improbable life path eventually leads him to Ethiopia, where he ascends the throne as Emperor Tewodros II. Theodoros is a surreal epic, written in rich, distinctive prose.About the speakersMircea Cărtărescu (Bucharest, 1956) is considered one of the most important voices in contemporary European literature. His novels and poetry have been widely translated and awarded, and his acclaimed novel Solenoid was hailed by the European press as a masterpiece.Jan Willem Bos (1954) translated more than twenty-five novels, short-story collections, and poetry collections from Romanian. He has also published numerous articles and written several nonfiction books about Romania.Remo Verdickt (1992) is a literary scholar and specialised in Mircea Cărtărescu’s work. He wrote several articles about him, including in De Standaard and Los Angeles Review of Books. He is currently a postdoctoral researcher in literature at KU Leuven. Programme editor: Ianthe MosselmanIn cooperation with: Roemeens Cultureel Instituut Brussel

Promo Vrijdenkersfestival de Balie : Hoe hou je het gesprek gaande in een land dat met elkaar lijkt uitgepraat? Tijdens het Vrijdenkersfestival richten we de blik op hete hangijzers in een polariserende samenleving.

Tachtig jaar na de Revolusi – een gedeeld verhaal?

Op 17 augustus 1945 riepen Soekarno en Hatta de Indonesische onafhankelijkheid uit. Wat in Indonesië de Revolusi is, wordt in Nederland herinnerd als de Bersiap. Is deze gedeelde geschiedenis samen te smeden tot een gezamenlijk verhaal? Met o.a. Bonnie Triyana en Bo Tarenskeen.Na de capitulatie van Japan in 1945, riepen Soekarno en Hatta de onafhankelijkheid uit. Waarop Nederland reageerde met eufemistisch betitelde ‘politionele acties’, een bloedige oorlog om het vooroorlogse koloniale rijk terug te veroveren. De chaotische naoorlogse jaren kregen in Nederland de naam Bersiap (naar de gebruikte strijdkreet, ‘Wees paraat!’), een periode van grootschalig geweld richting bevolkingsgroepen die aan het Nederlandse koloniale systeem gelieerd waren. Indonesië herinnert zich na eeuwen van onderdrukking en kolonisatie de Revolusi en de geboorte van een verenigd Indonesië.Tachtig jaar later lopen de herinneringen nog steeds uiteen en zijn omgeven door gevoeligheden. Nederland kijkt terug; Indonesië kijkt liever vooruit. Slachtoffer- en daderschap grijpen ongemakkelijk op elkaar in en maken eenduidig herdenken problematisch. Is het mogelijk (en wenselijk) die uiteenlopende herinneringen bij elkaar te brengen en tot één gedeeld verhaal te smeden? Tachtig jaar na de onafhankelijkheidsoorlog van Indonesië houden we onze verschillen in herinneren tegen het licht: wat herdenken we, en waarom? Bo Tarenskeen speelt tijdens het programma een fragment uit zijn nieuwste voorstelling SOEKARNO.Programmamakers: Anne Grietje Franssen en Dewi van Leeuwen SastromedjoModerator: Lennart BooijIn samenwerking met: VFondsOver de sprekers:Bonnie Triyana is op 27 juni 1979 geboren in Rangkasbitung, Lebak – de plek waar Eduard Douwes Dekker ooit als assistent-resident werkzaam was en geïnspireerd werd om Max Havelaar te schrijven onder zijn welbekende pseudoniem, Multatuli. Bonnie is historicus, publiek intellectueel en oprichter van Historia.ID, het eerste populaire geschiedenismagazine van Indonesië. In 2018 nam hij het initiatief voor de oprichting van het Multatuli Museum, dat de nadruk legt op antikoloniale verhalen in Rangkasbitung, Lebak. Zijn betrokkenheid bij de Revolusi! Tentoonstelling in het Rijksmuseum leidde tot controverse toen hij een artikel schreef over de term ‘bersiap’ in het NRC. Van 2021 tot 2024 speelde hij een actieve rol als secretaris van het Repatriëringsteam voor Indonesische artefacten in diverse musea in Nederland. Sinds 1 oktober 2024 is hij lid van de Tweede Kamer van de Republiek Indonesië, met een focus op onderwijs en cultuur.Anne-Lot Hoek is historica, auteur en onafhankelijk onderzoeker. Ze onderzoekt en schrijft over (post)koloniale geschiedenis en dekolonisatie, en publiceerde uitvoerig over de Indonesische onafhankelijkheidsstrijd (1945-1949) voor o.a. NRC en De Groene Amsterdammer. In 2021 verscheen het veelgeprezen De strijd om Bali. Imperialisme, verzet en onafhankelijkheid 1846-1950 (Bezige Bij), waarop ze ook promoveerde aan de Universiteit van Amsterdam. Momenteel werkt ze aan een project over Zuid-Afrika en Namibië als research fellow aan het IISG. Bo Tarenskeen is toneelschrijver, regisseur, acteur en mede-oprichter van Theater Na de Dam. Zijn voorstelling Het Indisch interieur (2022) was in Nederland het eerste intergenerationele toneelstuk over ons koloniale verleden, en won het Theater Talent Stipendium van het Cultuurfonds. Momenteel werkt hij aan een productie over Soekarno, die in september in première gaat.Feba Sukmana is journalist, schrijver en moderator. Ze is geboren en opgegroeid in Jakarta, Indonesië. Ze heeft haar masteropleiding Dutch Studies aan de Universiteit Leiden afgerond, met een specialisatie in Indische letteren en postkoloniale literatuur. Feba’s werk bevindt zich op het snijvlak van taal, journalistiek, gender en literatuur. Onlangs heeft ze samen met Lara Nuberg De mooiste brieven van Kartini gepubliceerd.Benjamin Caton is de initiatiefnemer en coordinator van de jaarlijkse Dekoloniale Indonesië Nederland herdenking in Amsterdam op 16 augustus. Een brede herdenking, waar leren, verbinden en helen centraal staan, en verschillende groepen niet tegenover elkaar maar naast elkaar komen te staan. Daarnaast is hij coördinator Rechtvaardigheid, Diversiteit, Inclusie en Gelijkwaardigheid bij Greenpeace. Verbinden, strijden tegen onrecht en de wereld sociaal verduurzamen; dat staat in Benjamins werk centraal.