Radio Swammerdam

Radio Swammerdam

Radio Swammerdam

Perspectieven op de Etrusken - Met Eline Verburg

Het verhaal van de Etrusken is altijd door anderen verteld.Het volk, dat in het eerste millennium v.Chr. in het huidige Toscane woonde en waarvan nauwelijks schriftelijke bronnen zijn overgeleverd, is al sinds de oudheid een onderwerp van fascinatie, maar ook een canvas waarop iedereen die dat wil zijn eigen vooroordelen kan projecteren.In deze uitzending dalen we af in de geschiedenis voor een uitstapje naar de grote, nationale musea van de negentiende eeuw om te kijken hoe ze dat in hun tijd deden, kijken naar de Etrusken, om te zien wat voor verrassende plek dit volk mocht innemen in het grote verhaal van de beschaving.Momo Schaap gaat in gesprek met archeoloog Eline Verburg, als promovendus verbonden aan de Universiteit van Amsterdam, over het uitgebreide archiefonderzoek dat zij in het British Museum, het Rijksmuseum van Oudheden, het Altes Museum en het Louvre deed naar de oorsprong van hun Etruskische collecties. De tweede presentator was Eva van der Zee.Met een column van Hannah Jansen.

Radio Swammerdam

Zorgen om de zorg - met Xander Koolman en Mariska Koster

Waarom zijn medicijnen soms zo onbetaalbaar, en dan weer zo goedkoop als een suikerklontje? En wat komt allemaal aan ethiek voorbij als de zorg schaars wordt? In deze aflevering nemen we je mee door de reis die een medicijn moet afleggen, van investering tot apotheker, en wie het dan allemaal tegenkomt. Farmaceuten, de overheid, patiëntenbelangen, allen hebben iets te zeggen over het goedje. En dat gaat niet zonder dilemma’s. Hoeveel mag een medicijn kosten, wie moet er betalen? De reis van een medicijn blijkt niet zonder ethische valkuilen. Met Xander Koolman en Mariska Koster.

Radio Swammerdam - Mottenseks met Astrid Groot

Open Source Investigations: Lonneke van der Velden over informatievergaring in conflictgebieden

Open Source Investigations spelen een bepalende rol in de informatie-oorlogen die er woeden rondom internationale conflicten. Maar wie zijn de mensen, en verhalen achter die ‘publieke data’?In deze uitzending is onze gast Lonneke van der Velden. Zij is docent en onderzoeker in Global Digital Cultures aan de Universiteit van Amsterdam. Presentator Sam Simons interviewt haar samen met Momo Schaap over het fenomeen ‘Open Source Investigations’. Duidelijk wordt dat het romantische beeld van de internetspeurders niet volledig is. Want getuige zijn is geen keuze voor wie zelf in oorlogsgebied leeft.

De Kriterionmeisjes - een ernstig onderbelichte verzetsgeschiedenis met Anna Eva Boogaard

In november ‘45, zes maanden na de bevrijding, wordt de Amsterdamse bioscoop Kriterion feestelijk geopend met een bijzonder publiek. Alle werknemers zijn student en hebben de oorlog doorgebracht in het verzet, in een kamp, of allebei. Momo Schaap spreekt met Anna Eva Boogaard, die specifiek onderzoek deed naar het verzetswerk van vrouwen (of ‘meisjes’) die die avond aanwezig waren. Hun verhalen zijn een belangrijke aanvulling op het overheersende beeld van de verzetsstrijder. Anna Eva Boogaard doceert moderne geschiedenis aan de Universiteit van Amsterdam. Eind vorig jaar verscheen over dit onderzoek haar boek ‘De Kriterionmeisjes’ bij de Arbeiderspers. Met een column van Hannah van Buchem

Zwijgen als recht — en als risico met Tessa van der Rijst

In deze aflevering praten we met Tessa van der Rijst over haar proefschrift over het zwijgrecht in het strafrecht. Ze onderzocht wat er in de praktijk gebeurt als een verdachte ervoor kiest om niets te zeggen. Op papier mag zwijgen geen bewijs zijn, maar Tessa laat zien dat stilte toch invloed kan hebben op hoe rechters naar een zaak kijken. Aan de hand van voorbeelden uit rechtszaken en gesprekken met rechters bespreken we wanneer zwijgen meeweegt, waarom dat vooral bij witwaszaken gebeurt en wat dit betekent voor verdachten, rechters en de rechtsstaat.

Kattenmensen en mensenkatten - Maarten Reesink over kat-mensrelaties

Zijn katten nu werkelijk zo onaangepast als we soms denken? Of zijn katten veel slimmer in communiceren met ons mensen dan we al die tijd dachten?In deze uitzending gaat het over kattenmensen en mensenkatten. We denken soms weleens dat de kat een onverschillig dier is dat zich het liefst door niemand laat verstoren. In deze uitzending blijkt dat de wetenschap zich lange tijd in dit beestje heeft vergist. Onderzoek naar de relatie tussen katten en mensen laat zien dat er zelfs sprake is van een heuse kattencultuur, en misschien zelfs taal.Sam Simons sprak samen met Momo Schaap dier-mens-wetenschapper Maarten Reesink, verbonden aan de afdeling Media Studies van de Universiteit van Amsterdam en het Centrum voor DierMens Studies. Naar aanleiding van zijn boek Planeet Poes (Uitgeverij Noordboek).In deze uitzending hoor je wat het kan opleveren als we dieren gaan onderzoeken als individuen, en we de biologische bril even afzetten.

Radio Swammerdam

Radio Swammerdam

NB: Deze aflevering is vroegtijdig afgebroken en daarom niet in zijn geheel te beluisteren.