Folia - De Illustere Universiteit
door Folia
In de nieuwe Folia-podcast De Illustere Universiteit gaan we ruim vierhonderd jaar terug in de tijd. De geschiedenis van de UvA zit vol verhalen over ontdekkingen, ambitie en rariteiten, te beginnen bij het Athenaeum Illustre: In het centrum van de wereldhandel ontstond namelijk de behoefte voor een eigen universiteit, maar het zou nog ruim tweehonderd jaar duren voordat die wens in vervulling zou gaan. Tot die tijd moest Amsterdam het doen met een Illustere school, het Atheneum Illustre, een plek voor hoger onderwijs in de Noordelijke Nederlanden. Wie waren de grondleggers en geleerden die de motor van de wetenschap aanjoegen? Wat maakte hen tot de meest spraakmakende geleerden van hun tijd? En Is er nog iets terug te vinden van toen? Folia maakte eerder de series 'Verdachte Verhalen', 'SMOOR' en 'Tussen Hype en Hoax', welke hieronder nog te vinden zijn.
Afleveringen(27)
Frederik Ruysch (1685): de macabere anatoom die menselijke en dierlijke resten tentoonstelde
In de zesde aflevering van De Illustere Universiteit wordt de beroemde arts en anatoom Frederik Ruysch hoogleraar aan het Athenaeum Illustre, niet vanwege zijn kennis van geneeskunde, maar van botanie, de plantkunde. Weinig mensen weten dat Ruysch oorspronkelijk als apotheker werd opgeleid en veel wist over geneeskrachtige planten. Hoewel hij vooral bekend werd als meester in de ontleedkunde, bleef zijn eerste liefde, de botanie, hem zijn hele leven boeien.ShownotesDe Doodskunstenaar - Luuc Kooijmans (2004): https://www.dbnl.org/tekst/kooi020dood01_01/index.phpAlle de ontleed- genees- en heelkundige werken - Janssoons van Waesberge (1744): https://www.dbnl.org/tekst/ruys009alle01_01/index.phpGedenkboek van het Athenaeum en de Universiteit van Amsterdam 1632-1932 - Brugmans H. & Scholte H.J. (1932): https://www.dbnl.org/tekst/brug015gede01_01/brug015gede01_01_0033.phpVingers van marsepein - Rascha Peper (2008): https://www.bibliotheek.nl/catalogus/titel.314885285.html/vingers-van-marsepein/Illuster Onderwijs – Dirk van Miert (2005): https://www.bibliotheek.nl/catalogus/titel.278643515.html/illuster-onderwijs/Professoren van de stad – Peter Jan Knegtmans (2007): https://books.google.nl/books/about/Professoren_van_de_stad.html?hl=nl&id=dNAAnPL_wMUC&redir_esc=yRedactie, Script & Montage: Jip Koene Eindredactie: Irene SchoenmackerMuziek: door Orchestralis via Envato
De Illustere Universiteit | Blasius (1660): grondlegger van het geneeskundeonderwijs die pronkte met andermans veren
In de vijfde aflevering van De Illustere Universiteit duiken we in het leven van Gerardus Leonardus Blasius (1627-1682), de arts die de kiem legde voor het moderne academische geneeskunde onderwijs vandaag de dag. Maar hij stond niet alleen bekend om zijn onderwijsinnovaties...
De Illustere Universiteit | Johannes Christenius (1659): de rechtsgeleerde die orde schiep in de wirwar van het Romeins recht
In de vierde aflevering van De Illustere Universiteit ontdek je Johannes Christenius, de 17e-eeuwse rechtsgeleerde die de wirwar van Romeins recht ontrafelde voor studenten en samen met onder meer juristen als Hugo de Groot de basis legde voor het burgerlijk wetboek vandaag de dag.Shownotes:Illuster Onderwijs – Dirk van Miert (2005): link;Professoren van de stad – Peter Jan Knegtmans (2007): link;Gedenkboek van het Athenaeum en de Universiteit van Amsterdam 1632-1932 - Hajo Brugmans & J.H. Scholte (1932): link;Nieuw Nederlandsch biografisch woordenboek. Deel 5 – P.J. Blok, P.C. Molhuysen (1905): link;Portret van Johannes Christenius – Crispijn van de Passe II (1655): link;De iure matrimonii dissertationes – Johannes Christenius (1651): link;Iohannis Christenii Oratio de erroribus multorum jurisprudentiam […] - Johannes Christenius (1659): link;Latin quotes by Justinian (482-565 AD) – De Chile: link;Elsje Christiaens, de veroordeelde moordenares die door Rembrandt werd vereeuwigd – Historiek (2020): link;Toren van de Nieuwe Kerk - Amsterdamse stadsarchief (2019): link. Redactie, Script & Montage: Jip Koene Eindredactie: Irene SchoenmackerMuziek: door Orchestralis via Envato
De Illustere Universiteit | Alexander Morus (1653): de hoogleraar kerkgeschiedenis die zijn status verspeelde met hoerenloperij en leugens
In de derde aflevering van De Illustere Universiteit volgen we Alexander Morus, de hoogleraar kerkgeschiedenis die zijn positie aan het Athenaeum Illustre verloor door schandalen en wantrouwen.Shownotes:Illuster Onderwijs – Dirk van Miert (2005): link;Professoren van de stad – Peter Jan Knegtmans (2007): link;Litterarische fantasien en kritieken. Deel 12 – Cd. Busken Huet (1881): link;Nieuw Nederlandsch biografisch woordenboek. Deel 10 - P.J. Blok & P.C. Molhuysen (1937): link;Critical account of the life and writings of Alexander Morus – A. Bruce (1813): link;Holland's Influence on English Language and Literature - T. De Vries (1916): link;Alexandri Mori S.S. theologiæ professoris Oratio de duobus Genevæ miraculis sole & scuto (1652): link;Alexandri Mori ecclesiastae & sacrarum litterarum professoris Fides publica (1654): link; Productie, Sounddesign & Montage: Jip Koene Research & Redactie: Jip Koene en Matthias van der Vlist Eindredactie: Irene SchoenmackerMuziek: door Orchestralis via Envato
De Illustere Universiteit | Hortensius (1634): de wiskundige die in voetsporen trad van Galilei maar werd vergeten
In de tweede aflevering van De Illustere Universiteit volgen we het leven van Martinus Hortensius, de jonge sterrenkundige die in Amsterdam in de voetsporen trad van Copernicus en Galilei. Zijn verhaal begint met grote idealen en eindigt in teleurstelling.Productie, Sounddesign & Montage: Jip Koene Research & Redactie: Jip Koene en Matthias van der Vlist Eindredactie: Irene SchoenmackerMuziek: door Orchestralis via Envato
De Illustere Universiteit | Vossius en Barlaeus (1632): hoe Amsterdam het academische monopolie van Leiden tartte
Vossius en Barlaeus bestegen de katheder op 8 en 9 januari 1632. Het Athenaeum Illustre, de voorloper van de Universiteit van Amsterdam was daarmee geboren, maar tot het allerlaatste moment bleef het spannend of de illustere school er zou komen. Productie, Sounddesign & Montage: Jip Koene Research & Redactie: Jip Koene en Matthias van der Vlist Eindredactie: Irene SchoenmackerMuziek: door Orchestralis via Envato
SMOOR #4 - Liefdesverdriet
SMOOR #3- Relaties
In de vierdelige podcastserie SMOOR praten we met verschillende generaties en UvA-wetenschappers over de liefde.In deze derde aflevering spreken redacteuren Jip Koene en Sara Kerklaan met UvA-antropoloog Rahil Roodsaz over relaties. Waarom is er steeds meer aandacht voor non-monogame relaties? Waar komt de bindingsangst onder studenten vandaan? En hoe balanceer je tussen autonomie en commitment? In de podcast komen verhalen en avonturen van studenten en wetenschappers aan bod. Productie en presentatie door Jip Koene & Sara Kerklaan.Muziek van David Hudson.
SMOOR #2- Seks
In deze tweede aflevering spreken redacteuren Jip Koene en Sara Kerklaan met seksuoloog Rik van Lunsen, tevens gepensioneerd als hoofd van de afdeling seksuologie van Amsterdam UMC. Waarom raakte vrouwelijke seksualiteit zo onderbelicht? Hoe geef je je grenzen aan onder de lakens? En doen jongeren “het” nu beter dan eerdere generaties? In de podcast komen verhalen en avonturen van studenten en wetenschappers aan bod. Productie en presentatie door Jip Koene & Sara Kerklaan. Muziek van David Hudson.
SMOOR# 1 Daten
In deze eerste aflevering spreken redacteuren Jip Koene en Sara Kerklaan met UvA-cultuurwetenschapper Margriet van Heesch over de datecultuur in Nederland. Wat zijn de gevolgen van al die datingapps? Waar komt het stigma op single zijn vandaan? En is daten op je twintigste anders dan op je zestigste? In de podcast komen verhalen en avonturen van studenten en docenten aan bod. Productie en presentatie door Jip Koene & Sara Kerklaan. Muziek van David Hudson.
Tussen Hype & Hoax | Hoe verantwoord is Green Friday?
Is Green Friday echt zoveel beter dan Black Friday? In deze aflevering van Tussen Hype & Hoax duiken we in de wereld van Green Friday, een alternatief voor Black Friday. Samen met wetenschapper en Folia-columnist Willemijn van Dolen onderzoeken redacteuren Jip Koene en Irene Schoenmacker de marketing achter deze fenomenen.Muziek door David Huson
Tussen Hype & Hoax | Zegt je sterrenbeeld echt iets over jou?
Wat kan de stand van de sterren en planeten ons zeggen? In deze aflevering van Tussen Hype & Hoax duiken we in de wereld van de astrologie. Samen met wetenschapper en astroloog Ninian Nijhuis bespreken redacteuren Jip Koene en Sija van den Beukel hoe wetenschappelijk het populaire fenomeen is.Muziek door David Huson